Ինչու է սա կարևոր հայ գնորդի համար
Եթե դուք դիտում եք Phuket-ում կամ Koh Samui-ում վիլլա գնելու հայտարարություններ, հավանական է, որ գործակալներից գոնե մեկը առաջարկել է 'Thai ընկերության միջոցով' սեփականություն ձեռք բերել՝ nominee (անվանական) բաժնետերերի օգնությամբ։ 2026 թվականին այս ուղին դառնում է կտրուկ ավելի ռիսկային։ Թաիլանդի իշխանությունները ոչ միայն զգուշացրել են, այլ սկսել են գործող միջոցներ ձեռնարկել՝ նոր գրանցումների ընթացքում կասկածելի nominee կառուցվածքով ընկերությունների թիվն արագորեն կրճատելով։
Ուղղակի պատասխան. ինչ է կատարվել փաստերով
Արդեն կասկածից վեր է. Թաիլանդի իշխանական վիճակագրության համաձայն, nominee ձեռնարկումների նման հատկանիշներով նոր ընկերությունների գրանցումը վերջին հաշվետու ժամանակահատվածում իջել է 561-ից 141-ի, ինչը կազմում է 75% անկում։ Սա միայն սառցաբեկորի գագաթն է. Առևտրի նախարարությունը (Ministry of Commerce) հստակորեն նշում է, որ այս թիվը չի ընդգրկում արդեն գործող, նախկինում ստեղծված nominee կառուցվածքները, որոնց թիվը գնահատվում է հազարներով։
Ինչ կանոնակարգեր կանգնած են այս խստացման հետևում
Թաիլանդի Բիզնեսի Զարգացման Դեպարտամենտը (DBD) հրապարակել է 2/2026 հրաման, որն ուժի մեջ մտավ 2026 թվականի օգոստոսի 1-ից։ Հրամանի նպատակն է փակել այն բացերը, որոնց միջոցով օտարերկրացիներ իրականում վերահսկում էին Thai ընկերություններ nominee բաժնետերերի միջոցով։ Նոր կանոնները պահանջում են ընդլայնված փաստաթղթավորում և ուսումնասիրություն ոչ միայն ընկերության հիմնադրման պահին, այլ ամբողջ գործունեության ընթացքում՝ ցանկացած բաժնետիրական փոփոխության դեպքում։
Արդեն այս ֆոնի վրա մեկ այլ DBD տվյալաշար ցույց է տալիս, որ ընկերությունների գրանցումը՝ 0.01-49.99% օտարերկրյա մասնակցությամբ, նվազել է 51%-ով 2026-ի I եռամսյակում և 65%-ով մայիսի 1-31-ի ընթացքում։ Իսկ ընդհանուր ռիսկային կատեգորիայում, ըստ գնահատականների, մոտ 119,000 ընկերություն գործում է 2026-ի կեսերի դրությամբ։
Ինչու է սա ուղղակի սպառնալիք ձեր ապագա ինվեստիցիային
Թաիլանդում հողի սեփականության մասին օրենքը (Land Code, Section 86) կատեգորիկ արգելում է օտարերկրացիներին ուղղակիորեն սեփականացնել հող։ Ընկերության Օտարերկրյա Բիզնեսի Ակտը (Foreign Business Act, 1999) սահմանում է, որ որոշակի ոլորտներում, ներառյալ հողի սեփականություն, օտարերկրացին կարող է տնօրինել առավելագույնը 49% բաժնետոմս։ Ինչ-որ պահի ինվեստորները սկսեցին օգտագործել nominee սխեմաներ, որպեսզի ձևականորեն համապատասխանեն այս պահանջին, մինչդեռ իրական վերահսկողությունն ու ֆինանսավորումը մնում էին օտարերկրյա գնորդի ձեռքին։
Գնահատականները ցույց են տալիս, որ Phuket-ի և Koh Samui-ի հողակտորների վրա գտնվող վիլլաների 40-60%-ը ձեռք է բերվել հենվելով նման nominee հատկանիշներով ընկերությունների վրա։ Թաիլանդի Հատուկ Հետաքննության Դեպարտամենտը (DSI) վերջին տարիներին ուժեղացրել է ուսումնասիրությունները հատկապես հանգստավայրային նահանգներում՝ Phuket, Krabi և Surat Thani-ում։ Thai դատարանները մի քանի անգամ արել են հողի հարկադիր վաճառքի որոշում, երբ ապացուցվել է, որ Thai բաժնետերը իրականում nominee է եղել՝ գործելով օտարերկրյա վերահսկողի անունից։
Ինչ պատասխանատվություն է սահմանված
Oտարերկրյա Բիզնեսի Ակտի համաձայն, nominee կառուցվածքի կիրառման դեպքում սահմանված են՝
- մինչև 3 տարի ազատազրկում
- մինչև 1,000,000 բահտ տուգանք
- դատարանի կողմից հողի հարկադիր վաճառքի որոշում
- Thai nominee բաժնետերերի համար նույնպես քրեական պատասխանատվություն
Ավելին, nominee ընկերության պահպանումը տարեկան արժե 50,000-150,000 բահտ, և չկա որևէ երաշխիք, որ կառուցվածքը հետագայում չի ճանաչվի անօրինական։
Ինչ օրինական տարբերակներ մնում են հայ գնորդի համար
Երջանիկ իրադրություն է, որ Thai օրենսդրությունը թողնում է լիովին օրինական, ապահով ուղիներ սեփականություն ձեռք բերելու համար՝
- Երկարաժամկետ վարձակալություն (leasehold)՝ սովորաբար 30 տարով, երկու վերաձևակերպման հնարավորությամբ (30+30+30 տարի)։ Հողը վարձակալվում է Thai սեփականատերից, մինչդեռ դրա վրա կառուցված տունը կարող է գրանցվել որպես օտարերկրացու սեփականություն։
- Ֆրիհոլդ բնակարան (condominium)՝ միակ գույքի տեսակը, որը օտարերկրացին կարող է ամբուր սեփականացնել, պայմանով որ շենքում օտարերկրյա քվոտան չգերազանցի ընդհանուր մակերեսի 49%-ը։ Գումարը պետք է փոխանցվի արտասահմանից Thai բանկի միջոցով, ստացվող FET սերտիֆիկատով՝ որպես ապացույց։
- Usufruct (կենսաթոշակային օգտագործման իրավունք)՝ ողջ կյանքի ընթացքում գործող իրավունք, որը գրանցվում է Հողային Դեպարտամենտում։
Հարկ է հենվել իրական վիճակագրության վրա, ոչ լուրերի
Այս 75%-անոց նվազումը մեկուսացված իրադարձություն չէ, այլ համակարգային ընթացքի մաս։ Thai կարգավորիչ մարմինները ինվեստում են թվային գործիքների մեջ, որոնք վերլուծում են կորպորատիվ կառուցվածքները, կիսվում են տվյալներով գերատեսչությունների միջև և պատասխանում են քաղաքական ազդակին։ Ինվեստորները, որոնց ակտիվները ներկայումս գտնվում են nominee ընկերությունների վրա, պետք է հենվեն իրավաբանական աուդիտի վրա հենվեն հիմա, այլ ոչ ուշանալ ստուգումից հետո։
Եթե դուք դիտում եք Phuket-ում կամ Koh Samui-ում գույք ձեռք բերելու հնարավորությունը, Թաիլանդի անշարժ գույք թիմը կարող է օգնել ձեզ ընտրել իրական, օրինական ուղի՝ ֆրիհոլդ բնակարանից մինչև երկարաժամկետ վարձակալություն, հենվելով ընթացիկ կանոնակարգերի վրա։
Աղբյուր. Thailand Business News